आवाज लोकशाहीचा…
…………….विजय चव्हाण……….
यवत पोलीस ठाण्याच्या हद्दीत प्रतिबंधित गुटख्याच्या विक्रीने पुन्हा जोर धरल्याची चर्चा परिसरात रंगू लागली आहे. शासनाकडून गुटखाबंदीबाबत कठोर भूमिका घेतली जात असल्याचे सांगितले जात असले, तरी प्रत्यक्षात छोट्या-मोठ्या पानटपऱ्या, फिरते विक्रेते आणि काही ठराविक व्यावसायिकांच्या माध्यमातून गुटख्याची विक्री सुरू असल्याचा आरोप नागरिकांकडून केला जात आहे.
विशेष म्हणजे, या अवैध व्यवसायाला ‘ओलेकर आशीर्वाद’ मिळत असल्याची उपरोधिक चर्चा यवत परिसरात सुरू आहे. या चर्चेची सत्यता काय, प्रशासनातील कोणाची भूमिका आहे का, अथवा हे केवळ अफवा आणि आरोप आहेत का, याची निष्पक्ष चौकशी होणे गरजेचे आहे.
‘अजित’ आणि ‘सतार’ चर्चेच्या केंद्रस्थानी?
यवत परिसरात गुटखा विक्रीच्या संदर्भात ‘अजित’ आणि ‘सतार’ अशी अर्धवट नावे चर्चेत असल्याचे बोलले जाते. मात्र या व्यक्तींची संपूर्ण ओळख, व्यवसायाचे स्वरूप आणि त्यांचा गुटखा विक्रीशी नेमका संबंध काय, याबाबत अधिकृत माहिती अद्याप स्पष्ट नाही.
याच कारणामुळे संबंधित व्यक्तींची नावे कोणत्याही निष्कर्षाशिवाय प्रसिद्ध करण्याऐवजी प्रशासनाने या चर्चेची सत्यता तपासणे आवश्यक आहे.
यवत परिसरात काही ठिकाणी बैठ्या स्वरूपातील विक्रीबरोबरच फिरत्या पद्धतीनेही गुटखा उपलब्ध करून दिला जात असल्याची चर्चा आहे. वरवंड परिसरासह पाटस आणि आसपासच्या भागातही पानटपऱ्यांवर प्रतिबंधित गुटखा सहज उपलब्ध होत असल्याचा दावा नागरिकांकडून करण्यात येत आहे.
जर हे आरोप खरे असतील, तर गुटखाबंदीच्या अंमलबजावणीवरच गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण होते.
या संपूर्ण प्रकरणातील सर्वात गंभीर प्रश्न म्हणजे — जर प्रतिबंधित गुटखा खुलेआम विकला जात असेल, तर संबंधित विक्रेत्यांवर कारवाई का होत नाही?
गुटखा विक्रीसाठी प्रशासनातील कोणत्याही व्यक्तीला आर्थिक लाभ दिला जातो का?
पैशांचा प्रवाह नेमका कुठपर्यंत पोहोचतो?
चर्चेत तथ्य आहे की केवळ अफवा आहेत?
या सर्व प्रश्नांची उत्तरे शोधण्यासाठी स्वतंत्र आणि निष्पक्ष चौकशीची गरज आहे.
याच संदर्भात दौंडमधील वरिष्ठ पोलीस अधिकाऱ्यांच्या कार्यालयापर्यंत या कथित व्यवहाराची चर्चा पोहोचल्याचेही बोलले जात आहे. मात्र याबाबत कोणताही अधिकृत पुरावा समोर आलेला नसल्याने प्रशासनानेच या चर्चेची सत्यता स्पष्ट करावी.
गुटख्यामुळे आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात, याबाबत शासन सातत्याने जनजागृती करते. तरीही प्रतिबंधित पदार्थांची विक्री सुरू असल्याचे चित्र असेल, तर केवळ नियम आणि आदेश काढून उपयोग काय, असा सवाल सर्वसामान्य नागरिक उपस्थित करत आहेत.
उदाहरणार्थ, एखादी गुटख्याची पुडी मूळ किमतीपेक्षा अधिक दराने विकली जात असल्याचे आढळल्यास त्यामागील पुरवठा साखळी, विक्रेते आणि संबंधित आर्थिक व्यवहार यांचा तपास होणे आवश्यक आहे.
यवत परिसरातील विविध टपऱ्या आणि छोट्या व्यावसायिक ठिकाणी गुटखा सहज उपलब्ध होत असल्याच्या तक्रारी वाढत असतील, तर यवत हे गुटखा विक्रीचे केंद्र बनत आहे का, हा प्रश्न प्रशासनासमोर उभा राहतो.
गुटखा विक्रेते कोण? पुरवठा करणारे कोण? माल कुठून येतो? पैसा कुठे जातो? आणि कारवाई का होत नाही?
या चार प्रश्नांची उत्तरे मिळाल्यास या कथित गुटखा साम्राज्याची खरी साखळी समोर येऊ शकते.
प्रशासनाने ‘ओलेकर आशीर्वाद(हात ओले.करणारा )चर्चा खोटी की खरी हे स्पष्ट करावे!
यवत परिसरातील नागरिकांची मागणी आता स्पष्ट आहे — प्रतिबंधित गुटखा विक्री होत असेल तर संबंधितांवर कठोर कारवाई झाली पाहिजे. त्याचबरोबर प्रशासनातील कोणत्याही व्यक्तीच्या संगनमताचा संशय असेल तर त्याचीही स्वतंत्र चौकशी झाली पाहिजे.
‘ओलेकर आशीर्वाद’ ही केवळ यवतकरांच्या चर्चेतील उपमा आहे की त्यामागे काही तथ्य आहे?
हा प्रश्न आता प्रशासनाच्या उत्तराची वाट पाहत आहे.
गुटखाबंदीच्या नावाखाली केवळ कारवाईचा दिखावा होणार की यवत परिसरातील संपूर्ण गुटखा साखळीवर खरोखरच हातोडा पडणार?
याचे उत्तर आगामी काळात मिळणे अपेक्षित आहे.
